VIP1454: Pan Tadeusz – księga 5

Learn Polish from Pan Tadeusz | Księga piąta „Kłótnia” ukazuje napięcia między bohaterami: Telimena rywalizuje o serce Tadeusza lub hrabiego, a Tadeusz zazdrości hrabiemu Zosi. Zosia staje się obiektem ich rywalizacji, co pogłębia nieporozumienia. Podczas wieczerzy dochodzi do kłótni, a Gerwazy i hrabia proponują zajazd, zamiast pojedynku. Emocje, zazdrość i ambicje prowadzą do zapowiedzi wojny, łącząc romantyzm, szlachecką tradycję i dramatyczne konflikty. Download audio:VIP1454-Pan Tadeusz 05.mp3 Download text:VIP1454-Pan Tadeusz 05 Księga V. Kłótnia. Wojski właśnie wraca z triumfalnego polowania, jest dumny, pokazuje wszystkim trofea i opowiada z zapałem o przebiegu całej akcji. Jest w świetnym humorze, wszyscy są zadowoleni, ale gdzieś dalej w cieniu tych myśliwskich triumfów rozgrywa się zupełnie inne polowanie. W sypialni we dworze siedzi Telimena i nie myśli o niedźwiedziu, lecz o mężczyznach. Rozważa dwie możliwości, hrabia albo Tadeusz. Hrabia jest przystojny, z manierami, bogaty, ale czy jest poważny? Czy zechce się związać z kobietą bez posagu? A Tadeusz? Młody? Uczciwy? Podatny na wpływ? Może to właśnie on byłby lepszym wyborem? Może dałoby się go ukształtować? Zabrać do Petersburga albo Warszawy i tam wprowadzić w świat? A może lepiej byłoby zeswatać hrabiego z Zosią? Słowo zeswatać oznacza znaleźć komuś męża lub żonę, doprowadzić do zaręczyn lub małżeństwa dwojga ludzi, najczęściej przez osobę trzecią, zwaną dawniej swatką lub swatem. Wtedy Telimena mogłaby zostać w ich domu jako opiekunka, coś jak matka. Tyle możliwości, a każda z nich wymaga sprytnego rozegrania. Nagle Telimena przypomina sobie o Zosi. Woła ją. Zosia przybiega z ogrodu jeszcze dziecięca, beztroska, z rękami pełnymi okruszków dla ptactwa. Ale Telimena nie ma nastroju na takie zabawy. Upomina dziewczynę. Masz już czternaście lat. Koniec z karmieniem ptaków. Czas zacząć się prezentować. Nakazuje jej się przebrać. Biała sukienka, włosy uczesane, perfumy, ozdoby. Potem poprawia jej postawę, tłumaczy, jak się poruszać i zachowywać, zwłaszcza wobec hrabiego. Zosia ma zrobić efekt. To będzie jej debiut w salonie. Do tej pory nie jadała z dorosłymi. W tym czasie do zamku zbliżają się myśliwi. Wracają po polowaniu i zasiadają do wieczerzy. Telimena wprowadza Zosię do salonu. Elegancką, ubraną, trochę niepewną. Ale to Tadeusz, widząc ją, doznaje wstrząsu. Rozpoznaje ją. To ta sama dziewczyna, którą widział kiedyś przez okno i przez parkan w ogrodzie. Jest zaskoczony, oszołomiony. Telimena zauważa, że coś jest z nim nie tak. Próbując go rozweselić, zaczyna z nim flirtować, żartować. Ale Tadeusz patrzy na nią chłodno. Nagle widzi ją zupełnie inaczej. Zbyt mocno wycięta suknia, przesadny makijaż, sztuczność. To już nie ta dama, która go zauroczyła. Tadeusz z każdą chwilą staje się coraz bardziej ponury. Zwłaszcza gdy widzi, że hrabia zaczyna flirtować z Zosią. Widzi ich spojrzenia, słyszy ich rozmowę o spotkaniu w ogrodzie. W jego sercu zaczyna się budzić zazdrość. To on chciałby rozmawiać z Zosią. Zdenerwowany wychodzi i idzie do świątyni Dumania. Pamiętacie tego lasku, gdzie był na grzybach? Gdy dochodzi do lasu, widzi tam samotną Telimenę w białej sukni płaczącą na kamieniu. Jego gniew topnieje. Podchodzi, by ją pocieszyć. Gdy nagle Telimena zaczyna dziko podskakiwać, klękać, tarzać się po trawie. Okazuje się, że siedziała na mrowisku. Czarne mrówki chodzą po niej i gryzą ją. Tadeusz pomaga je strzepnąć. Ich usta mimowolnie się zbliżają. I nagle dzwon na wieczerzę. Rozdzielają się każdy w swoją stronę. Tadeuszowi zdaje się, że widzi hrabiego śledzącego ich w krzakach. Rozpoczyna się wieczerza, czyli kolacja, ale nastrój jest napięty. Wojski jeszcze próbuje ratować atmosferę opowieściami o tradycjach i dawnych polowaniach, ale to tylko na chwilę rozprasza zgromadzonych. Goście zaczynają rozmawiać o niedźwiedziu. Sędzia Soplica mówi, że mięso z niedźwiedzia należy się księdzu Robakowi, a podkomorzy proponuje, że skórę dostanie hrabia. I wtedy hrabia mówi, że ma za mały dom na skórę niedźwiedzia i dlatego chce z powrotem swój zamek. Domaga się, żeby sędzia oddał mu jego rezydencję, żeby oddał mu zamek. Wtedy klucznik Gerwazy zaczyna nakręcać wszystkie zegary w zamku. To jest bardzo głośne. Podkomorzy chce mu przerwać, bo nie słychać, co się mówi. I wtedy zaczyna się. Ostre słowa, krzyki. W pewnym momencie Gerwazy rzuca kluczami w woźnego Protazego. Sędzia chce go aresztować, ale hrabia staje w jego obronie. To mój dom! - krzyczy. Kłótnia narasta. Tadeusz chce stanąć do walki z hrabią. Telimena z emocji mdleje i osuwa się na ramiona hrabiego. A wtedy chaos ogarnia cały zamek. Gerwazy chwyta ławę, taki wielki stół, i odpycha wszystkich i toruje drogę dla hrabiego. Wojski widząc to już ma rzucać nożem, ale na szczęście nie dochodzi do starcia. Robi się wielki zamęt i wszyscy uciekają z zamku. Atmosfera jest bardzo napięta. Kiedy emocje trochę opadają, hrabia i Gerwazy rozmawiają. Hrabia, bardziej romantyk niż strateg, chciałby rozwiązać spór jak dżentelmen. Pojedynkiem. Ale Gerwazy wychowany na dawnych tradycjach szlacheckich mówi: Niech będzie zajazd! To stary polski zwyczaj. Najazd zbrojny! Zdobędziemy zamek siłą! Hrabia zafascynowany wizją przygody, oczywiście, że się zgadza. Gerwazy obiecuje, że zbierze trzystu szlachciców z okolicznych zaścianków, czyli z okolicznych dworów, wszystkich lojalnych wobec Horeszków, wszystkich nienawidzących Sopliców. I tak kończy się piąta księga zatytułowana Kłótnia. Od eleganckich flirtów, przez zazdrość i niesnaski, aż do zapowiedzi wojny. A burza dopiero nadchodzi. POSTĘP: Polish guided reading: Pan Tadeusz - Adam Mickiewicz

VIP1454: Pan Tadeusz – księga 5

Co mówią słuchacze?

More posts

VIP1572: Spokojne wakacje nad morzem

VIP1572: Zamek w Malborku

VIP1571: Jak brzmiał język polski 100 lat temu?

VIP1570: Rozumienie Tekstów Pisanych B2