VIP1456: Pan Tadeusz – księga 7

Learn Polish from Pan Tadeusz | W Księdze VII szlachta z Dobrzynia zbiera się, by podjąć decyzję o nadchodzącej wojnie z Moskalami. Bartek Prusak mówi o nadziei, jaką daje Napoleon, porównując go do Kościuszki, ale prawdziwa decyzja należy do Maćka Dobrzyńskiego, który milczy, zadając pytania o wiarygodność informacji. Wkrótce emocje sięgają zenitu, a porywczy Maciej Kropiciel i jego zwolennicy zaczynają nawoływać do natychmiastowego działania. Gerwazy, były klucznik Horeszków, wtrąca się, nawołując do zemsty na Soplicach za krzywdy przeszłości. W końcu na folwarku pojawia się hrabia, co kończy narastającą kłótnię, a szlachta wznosi okrzyki i rusza na Sopliców. Download audio:VIP1456-Pan Tadeusz 07.mp3 Download text:VIP1456-Pan Tadeusz 07 Księga VII. Rada W zaścianku Dobrzyńskich zebrała się szlachta. Wszyscy są poruszeni, pełni emocji i oczekiwań.Pierwszy przemawia Bartek Prusak. Mówił o nadziei, jaką Polakom daje Napoleon.Porównywał go do samego Kościuszki, bohatera narodowego, geniusza wojny.Przypomniał, jak to w 1806 roku Francuzi pod wodzą Dąbrowskiego w tydzień wypędzili Prusaków z Wielkopolski.Bartek walczył z Prusami i dlatego ma przydomek Prusak.Teraz sugerował, że można by zrobić to samo z Moskalami na Litwie. Wystarczy, że Napoleon ruszy do wojny. Słuchacze byli poruszeni, ale prawdziwa decyzja należała do Maćka Dobrzyńskiego.Maćka nad Maćkami. Najmądrzejszego szlachcica.Ale Maćko nad Maćkami siedział milcząco. Był zamyślony.W końcu podniósł głowę i spokojnie, ale stanowczo zapytał.Skąd pochodzą te wieści? Jak daleko są Francuzi? Czy wojna z Moskalem już się zaczęła?Gdzie, jak, z kim i o co? Prusak trochę zaniepokojony odpowiedział, że źródłem wiadomości jest ksiądz Robak, którego jeszcze tu nie ma.Doradzał jednak, by póki co uzbrajać się po cichu, nie wzbudzając podejrzeń Rosjan.Ale nie wszystkim pasowało czekanie. Maciej II, zwany Kropiciel, zerwał się z miejsca z maczugą w ręku.On miał przezwisko Kropiciel, bo kropić to znaczy również bić.Kropnąć kogoś to znaczy uderzyć kogoś.A ten Maciej bardzo lubił bić innych.Dlatego miał przezwisko Kropiciel.Maciej Kropiciel krzyknął, że dość gadania i radzenia, trzeba kropić, kropić i kwita.Nie zamierzał czekać na żadnego Robaka, ani bawić się w szpiegowanie.Poparli go szlachcice Brzytewka i Konewka.Równie porywczy, co on, ale mało myślący.Zapanował chaos. Szlachta krzyczała, wojny z Moskalem, bić się!Choć nikt do końca nie wiedział, gdzie i z kim ma się bić. Prusak próbował podobnie apelować o rozsądek.Radził najpierw zawiązać konfederację i wybrać marszałka.Do dyskusji wtrącił się też Buchman.Młody, wykształcony komisarz, który zaczął mówić o tym, że najpierw trzeba utworzyć dowództwo. Ale Maciej Dobrzyński i Kropiciel nie mieli cierpliwości do jego mądrości.Interesowało ich tylko jedno, jak pokonać cara i rozpocząć walkę.W izbie zrobiło się gorąco. Dosłownie i w przenośni.Kropiciel i Brzytewka nawoływali, by dowódcą został Maciej Dobrzyński.Ich zwolennicy krzyczeli, wiwat Kropiciele!Ale szlachta z innych zaścianków protestowała, domagając się równości i głosowania.I kłótnia przybrała na sile. Nikt nie mógł dojść z nikim do porozumienia. I wtedy stało się coś niespodziewanego. Z tłumu wyskoczył Gerwazy.Stary klucznik Horeszków. Z ogromnym rapierem, z scyzorykiem w dłoni.Wielką szablą. Nie miał zamiaru przerywać.Przypomniał tylko wszystkim, po co się tu naprawdę zebrali.Wielcy biją wielkich, mali małych.Powiedział i dodał, że zanim zaczną walczyć z carem, powinni rozprawić się z soplicami.To oni, jego zdaniem, ukradli majątek Horeszków, zdradzili Polskę i uciskali szlachtę.Teraz nadszedł czas zemsty. Prusak próbował jeszcze bronić sędziego, mówił, że to dobry Polak, który przestrzega obyczajów i że spór z hrabią to tylko sprawa prywatna. Również karczmarz Jankiel błagał zebranych o rozwagę. Przypominał, że w Soplicowie stacjonuje wojsko rosyjskie i że wojna z Francją jest jeszcze daleko. Może dopiero na wiosnę. Radziłby się rozejść, wrócić do domów, a teraz świętować narodziny jego synka Jankielka przy muzyce i napitku.Dosłownie na chwilę zrobiło się ciszej. Wydawało się, że Jankielowi udało się ich uspokoić, ale wtedy gerwazy nie wytrzymał. Podniósł swoją szablę, tak krzyczał do Jankiela, że Żyd nie ma prawa się wtrącać i rozniecił w tłumie jeszcze większy ogień. Wymieniał wszystkie krzywdy, jakie wyrządzili im Soplicowie. Przypomniał, że stolnik Horeszko dbał o szlachtę, a Soplica tylko ich uciskał. Mówił też o swoim synu, który przez Soplicę zakochał się w Zosi i zgłupiał. Na koniec zawołał na Soplicę zajazd. I wtedy nadeszła kulminacja. Stary Maciej Dobrzyński dotąd cichy. Stał i zagrzmiał, to znaczy krzyknął bardzo głośno. Zganił wszystkich za to, że zamiast myśleć o Polsce, kłócą się o głupoty. Nazywał ich głupkami, gotowymi do wojny o byle co. Ale było już za późno. Za domem rozległy się okrzyki. Wiwat hrabia! Hrabia wjechał na folwark w pełnej zbroi na koniu otoczony przez dziesięciu ludzi również na kojach. Widząc to szlachta pobiegła do niego jak do wodza. Gerwazy wyszedł im na spotkanie, a na pamiątkę dawnych czasów z karczmy wyciągnął trzy beczki miodu, wódki i piwa. Rozpoczęła się wielka popijawa, po której szlachta wsiadła na konie i ruszyli w strolę soplicowa krzycząc hejże na soplicę. Tak właśnie kończy się siódma księga pana Tadeusza pełna gniewu, błędnych decyzji i gwałtownych emocji, które zapowiadają kolejne dramatyczne wydarzenia. POSTĘP: Polish guided reading: Pan Tadeusz - Adam Mickiewicz

VIP1456: Pan Tadeusz – księga 7

Co mówią słuchacze?

More posts

VIP1572: Spokojne wakacje nad morzem

VIP1572: Zamek w Malborku

VIP1571: Jak brzmiał język polski 100 lat temu?

VIP1570: Rozumienie Tekstów Pisanych B2